Hướng dẫn chi tiết thủ tục hải quan xuất khẩu hàng hóa tại Việt Nam: hồ sơ cần chuẩn bị, quy trình khai báo VNACCS, thông quan và những lưu ý quan trọng.

Xuất khẩu hàng hóa là một trong những hoạt động quan trọng thúc đẩy nền kinh tế và giúp doanh nghiệp vươn ra thị trường quốc tế. Tuy nhiên, để hàng hóa được thông quan nhanh chóng, đúng quy định và tránh rủi ro pháp lý, doanh nghiệp cần hiểu rõ thủ tục hải quan xuất khẩu hàng hóa. Bài viết sau sẽ hướng dẫn từng bước cụ thể trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan xuất khẩu tại Việt Nam theo quy định mới nhất.
Thủ tục hải quan xuất khẩu hàng hóa là gì?
Thủ tục hải quan xuất khẩu hàng hóa là quy trình mà doanh nghiệp hoặc người xuất khẩu phải thực hiện để khai báo, kiểm tra, và thông quan hàng hóa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam theo quy định của pháp luật hải quan.
Quy trình này bao gồm các bước: chuẩn bị hồ sơ, khai báo hải quan điện tử, kiểm tra thực tế (nếu có), nộp thuế (nếu áp dụng), và thông quan hàng hóa. Mỗi bước đều cần tuân thủ đúng quy định pháp luật để đảm bảo hàng hóa được xuất khẩu thuận lợi và không bị gián đoạn.
Các loại hình xuất khẩu phổ biến hiện nay
Trước khi tiến hành thủ tục, doanh nghiệp cần xác định rõ loại hình xuất khẩu phù hợp. Tùy theo mục đích và đối tượng giao dịch, doanh nghiệp có thể thực hiện thủ tục theo các loại hình sau:
| Loại hình | Giải thích |
|---|---|
| Xuất khẩu kinh doanh | Bán hàng hóa ra nước ngoài theo hợp đồng thương mại |
| Xuất khẩu ủy thác | Ủy quyền cho doanh nghiệp khác thực hiện xuất khẩu |
| Xuất khẩu tại chỗ | Giao hàng cho doanh nghiệp FDI, nhưng được coi là xuất khẩu |
| Xuất khẩu tái xuất | Hàng nhập khẩu sau đó tái xuất sang nước thứ ba |
| Xuất khẩu gia công | Gửi nguyên liệu sang nước khác để gia công rồi nhập về |
Việc xác định đúng loại hình sẽ giúp khai báo chính xác và tránh sai sót trong quá trình làm thủ tục hải quan.
Hồ sơ hải quan xuất khẩu hàng hóa gồm những gì?
Theo Điều 16 Thông tư 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC), hồ sơ hải quan xuất khẩu bao gồm:
| STT | Tên chứng từ | Ghi chú |
|---|---|---|
| 1 | Tờ khai hải quan điện tử | Khai trên hệ thống VNACCS/VCIS |
| 2 | Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice) | Có thể là hóa đơn bán hàng nội địa |
| 3 | Hợp đồng mua bán (Sales Contract) | Không bắt buộc nộp bản giấy |
| 4 | Phiếu đóng gói (Packing List) | Liệt kê chi tiết số kiện, trọng lượng |
| 5 | Giấy chứng nhận xuất xứ (CO – nếu có) | Tùy thuộc thị trường nhập khẩu |
| 6 | Giấy phép xuất khẩu (nếu thuộc diện quản lý) | Ví dụ: hàng nông sản, hóa chất,… |
| 7 | Chứng từ vận tải (Booking, Vận đơn…) | Tùy phương thức vận chuyển |
Quy trình thủ tục hải quan xuất khẩu hàng hóa từng bước

Bước 1: Chuẩn bị chứng từ và hàng hóa
Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo danh mục trên. Đồng thời kiểm tra kỹ thông tin trên chứng từ để đảm bảo thống nhất, tránh sai sót khi khai báo.
Bước 2: Khai báo hải quan điện tử
Doanh nghiệp sử dụng phần mềm khai báo hải quan hoặc đăng nhập hệ thống VNACCS/VCIS để khai tờ khai xuất khẩu.
Các thông tin cần khai báo bao gồm:
-
Mã loại hình xuất khẩu
-
Mã HS hàng hóa
-
Thông tin người mua, người bán
-
Trị giá FOB, phương thức thanh toán
-
Số lượng, khối lượng, đơn vị tính
Sau khi hoàn tất khai báo, hệ thống sẽ phân luồng tờ khai:
-
Luồng xanh: Miễn kiểm tra hồ sơ và hàng hóa → được thông quan ngay
-
Luồng vàng: Kiểm tra hồ sơ giấy
-
Luồng đỏ: Kiểm tra hồ sơ + kiểm tra thực tế hàng hóa
Bước 3: Kiểm tra hồ sơ và hàng hóa (nếu có)
-
Nếu luồng vàng hoặc đỏ, doanh nghiệp nộp hồ sơ giấy tại chi cục hải quan.
-
Hải quan kiểm tra đối chiếu thông tin và thực hiện soi chiếu, kiểm tra hàng hóa nếu cần.
-
Nếu phát hiện sai lệch hoặc nghi ngờ, có thể yêu cầu bổ sung chứng từ hoặc xử lý vi phạm.
Bước 4: Nộp thuế (nếu hàng thuộc diện chịu thuế xuất khẩu)
-
Một số hàng hóa như khoáng sản, gỗ, phế liệu,… thuộc diện chịu thuế xuất khẩu.
-
Doanh nghiệp tra cứu biểu thuế tại Website Tổng cục Hải quan và thực hiện nộp thuế qua hệ thống ngân hàng điện tử phối hợp thu.
Bước 5: Thông quan và giao hàng
-
Sau khi tờ khai được hệ thống chấp nhận, hàng hóa được thông quan.
-
Doanh nghiệp tiến hành giao hàng cho hãng tàu hoặc vận tải để xuất khẩu.
-
Lưu ý kiểm tra kỹ vận đơn, lịch trình và deadline để tránh trễ tàu hoặc phát sinh chi phí lưu bãi.
Một số lưu ý khi làm thủ tục hải quan xuất khẩu
-
Kiểm tra chính xác mã HS code để áp dụng đúng thuế suất, chính sách quản lý.
-
Đăng ký chữ ký số và kết nối hệ thống khai báo VNACCS.
-
Đối với doanh nghiệp mới, nên liên hệ trước với chi cục hải quan để được hướng dẫn cụ thể.
-
Bảo lưu chứng từ trong tối thiểu 5 năm để phục vụ kiểm tra sau thông quan.
-
Nên phối hợp chặt chẽ với đơn vị logistics, hãng tàu, và đại lý hải quan để tránh thiếu sót.
Xem thêm: Thủ Tục Hải Quan Nhập Khẩu Hàng Hóa: Hướng Dẫn Chi Tiết & Những Lưu Ý Quan Trọng
Các hệ thống điện tử hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu
Hiện nay, các thủ tục hải quan phần lớn được thực hiện trên môi trường điện tử, giúp tiết kiệm thời gian và minh bạch hóa quy trình. Một số hệ thống tiêu biểu:
-
VNACCS/VCIS: Hệ thống khai báo và xử lý hải quan tự động.
-
Ecosys: Hệ thống xin cấp C/O điện tử.
-
VASSCM: Hệ thống giám sát hàng hóa tại kho, cảng.
-
Dịch vụ công trực tuyến HQ: Nộp giấy phép, tờ khai qua mạng.
Doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật thay đổi từ các hệ thống này để đảm bảo vận hành suôn sẻ.
Xem thêm: Quy trình khai báo thủ tục hải quan điện tử mới nhất [Cập nhật 2025]
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp mới có thể tự khai báo hải quan không?
→ Có, nhưng cần đăng ký chữ ký số, phần mềm và nắm rõ quy trình. Nếu chưa quen, nên thuê đại lý hải quan chuyên nghiệp.
Có bắt buộc xin giấy chứng nhận xuất xứ (CO)?
→ Không bắt buộc. Tuy nhiên, để được hưởng ưu đãi thuế từ các FTA, nên xin CO phù hợp (ví dụ: Form E, Form D,…).
Bao lâu sau khi khai báo thì hàng hóa được thông quan?
→ Nếu luồng xanh, có thể thông quan trong vài phút. Luồng vàng hoặc đỏ có thể mất vài giờ đến vài ngày tùy hồ sơ.
Có thể khai sai mã HS code không?
→ Không nên. Khai sai mã HS sẽ ảnh hưởng đến thuế suất và có thể bị xử phạt hành chính.
Khi nào phải làm kiểm tra chuyên ngành?
→ Khi hàng thuộc danh mục quản lý như thực phẩm, hóa chất, dược phẩm,… cần chứng nhận hoặc kiểm tra chất lượng trước khi thông quan.
Kết luận
Hiểu và thực hiện đúng thủ tục hải quan xuất khẩu hàng hóa là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, thời gian và tránh rủi ro pháp lý. Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, việc chuẩn hóa quy trình xuất khẩu còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và uy tín thương hiệu trên thị trường quốc tế.
Hãy chủ động cập nhật quy định mới, sử dụng các công cụ điện tử hiện đại và nếu cần, tìm đến sự hỗ trợ từ các đơn vị khai thuê hải quan hoặc đại lý logistics chuyên nghiệp để tối ưu hóa hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp bạn.
Liên hệ
“Chúng tôi không chỉ vận chuyển hàng hóa – chúng tôi đồng hành cùng sự tăng trưởng của doanh nghiệp bạn.”
📞 Hotline: 0589.44.6789
📧 Email: dieudo@vantaitrangia.vn
🌐 Website: www.vantaitrangia.vn
Hãy để chúng tôi giúp bạn chinh phục hành trình logistics dễ dàng hơn bao giờ hết. Vận chuyển container chưa bao giờ nhanh chóng, an toàn và tiết kiệm đến vậy.
👉 Đừng để đối thủ của bạn đi trước thêm một bước. Liên hệ ngay hôm nay!
