Tìm hiểu quy trình thủ tục hải quan với hàng hóa thuộc diện kiểm tra chuyên ngành: hồ sơ, quy trình, mẹo tiết kiệm thời gian và tránh rủi ro khi thông quan.

Trong hoạt động xuất nhập khẩu, nhiều loại hàng hóa thuộc diện phải kiểm tra chuyên ngành trước khi được phép thông quan. Nếu doanh nghiệp không nắm rõ thủ tục hải quan với hàng hóa thuộc diện kiểm tra chuyên ngành, rất dễ xảy ra tình trạng bị giữ hàng, tốn thời gian, phát sinh chi phí lưu kho bãi.
Bài viết sau sẽ giúp bạn hiểu rõ về các bước thực hiện, hồ sơ cần chuẩn bị và cách xử lý nhanh gọn, đúng quy định.
Hàng hóa kiểm tra chuyên ngành là gì?
Kiểm tra chuyên ngành là việc các cơ quan quản lý chuyên ngành (Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp, Bộ Khoa học Công nghệ,…) đánh giá chất lượng, an toàn, tiêu chuẩn kỹ thuật,… của hàng hóa trước khi thông quan.
Một số nhóm hàng phổ biến phải kiểm tra chuyên ngành gồm:
-
Thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm – quản lý bởi Bộ Y tế: Bộ Y tế
-
Thiết bị điện, máy móc công nghiệp – thuộc quản lý của Bộ Khoa học & Công nghệ: Bộ Khoa học và Công nghệ
-
Động vật, thực vật, nông sản – Bộ NN&PTNT: Bộ Nông nghiệp & PTNT
-
Hóa chất, vật liệu nổ – Bộ Công thương, Bộ Công an
-
Thiết bị viễn thông – Bộ Thông tin và Truyền thông
-
Kiểm tra an toàn kỹ thuật và môi trường theo Bộ Tài nguyên & Môi trường
📌 Tham khảo thêm: Phân biệt giữa thủ tục hải quan truyền thống và điện tử: Doanh nghiệp cần biết
Cơ sở pháp lý
Việc kiểm tra chuyên ngành được quy định rõ trong các văn bản pháp lý sau:
-
Luật Hải quan 2014 và các văn bản sửa đổi
-
Nghị định 85/2019/NĐ-CP về thủ tục hải quan, kiểm tra giám sát
-
Quyết định 38/QĐ-TTg (2021) về cải cách hoạt động kiểm tra chuyên ngành
-
Các thông tư, quyết định của các Bộ chuyên ngành
Quy trình thủ tục hải quan cho hàng thuộc diện kiểm tra chuyên ngành

Dưới đây là 8 bước tiêu chuẩn bạn cần nắm rõ:
🔹 Bước 1: Xác định mã HS và tra cứu chính sách kiểm tra
Doanh nghiệp cần xác định chính xác mã HS của sản phẩm để kiểm tra xem có thuộc danh mục phải kiểm tra chuyên ngành hay không (có thể tra tại https://vnsw.gov.vn).
🔹 Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ kiểm tra chuyên ngành
Hồ sơ gồm:
-
Đơn đề nghị kiểm tra theo mẫu của từng Bộ quản lý
-
Hợp đồng, hóa đơn, phiếu đóng gói
-
Bản phân tích kỹ thuật, CO, CQ (nếu có)
-
Giấy chứng nhận chất lượng từ nước xuất khẩu
-
Giấy ủy quyền (nếu có đại lý làm thay)
🔹 Bước 3: Nộp hồ sơ qua cổng một cửa quốc gia (VNSW)
Doanh nghiệp nộp hồ sơ điện tử qua https://vnsw.gov.vn.
Hệ thống sẽ chuyển hồ sơ tới cơ quan kiểm tra chuyên ngành tương ứng.
🔹 Bước 4: Lấy mẫu và kiểm tra thực tế (nếu yêu cầu)
Cơ quan kiểm tra có thể yêu cầu lấy mẫu trực tiếp tại cảng/kho.
Việc lấy mẫu được lập biên bản và có thể mất từ 1–5 ngày tùy loại hàng.
🔹 Bước 5: Nhận kết quả kiểm tra
Nếu đạt yêu cầu, cơ quan quản lý sẽ cấp:
-
Giấy chứng nhận kiểm tra chuyên ngành
-
Hoặc xác nhận miễn kiểm tra (nếu đã có kết quả tương tự lần trước)
🔹 Bước 6: Làm thủ tục hải quan
Sau khi có kết quả kiểm tra, doanh nghiệp tiến hành khai báo trên hệ thống hải quan (VNACCS/VCIS), đính kèm chứng từ đầy đủ.
🔹 Bước 7: Nộp thuế và thông quan
Doanh nghiệp hoàn tất nộp thuế (NK, VAT, TTĐB – nếu có), nhận quyết định thông quan từ hải quan.
🔹 Bước 8: Lưu trữ hồ sơ và hậu kiểm (nếu có)
Cơ quan hải quan và chuyên ngành có thể kiểm tra lại hồ sơ trong 5 năm.
Trường hợp được miễn kiểm tra chuyên ngành
-
Hàng đã được kiểm tra trước đó và không thay đổi thông tin kỹ thuật
-
Hàng hóa mẫu, nghiên cứu, không kinh doanh
-
Hàng có chứng nhận hợp chuẩn/hợp quy còn hiệu lực
-
Doanh nghiệp thuộc diện doanh nghiệp ưu tiên theo quy định của Hải quan Việt Nam
Các khó khăn thường gặp
| Vấn đề | Mô tả |
|---|---|
| ⚠️ Quy định chồng chéo | Một mặt hàng có thể thuộc quản lý của nhiều Bộ |
| ⏳ Thời gian xử lý chậm | Gây tốn chi phí lưu kho, kéo dài thời gian giao hàng |
| 🧾 Hồ sơ yêu cầu phức tạp | Thiếu hướng dẫn, dễ sai sót khi chuẩn bị |
| 💸 Chi phí kiểm tra cao | Nhất là với hàng cần phân tích phòng thí nghiệm |
Giải pháp thực hiện hiệu quả
-
✅ Chuẩn bị hồ sơ chính xác ngay từ đầu, tránh sửa chữa, bổ sung nhiều lần
-
✅ Tìm hiểu quy định từng Bộ chuyên ngành trước khi nhập hàng
-
✅ Tham khảo dịch vụ của công ty khai thuê hải quan chuyên nghiệp
-
✅ Thường xuyên cập nhật các thông tư, quyết định mới nhất
-
✅ Sử dụng Cổng thông tin một cửa quốc gia để đăng ký, theo dõi kết quả nhanh chóng
Lưu ý giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí
-
Tra cứu chính xác mã HS ngay từ đầu
-
Đăng ký kiểm tra chuyên ngành sớm, ngay khi hàng về cảng
-
Hợp tác với các công ty dịch vụ hải quan chuyên nghiệp để tránh sai sót
-
Sử dụng kết quả kiểm tra từ các lô hàng trước (nếu còn giá trị)
-
Tận dụng cơ chế miễn kiểm chuyên ngành với các sản phẩm có tiêu chuẩn cao
Câu hỏi thường gặp (FAQs)
Làm thế nào biết hàng thuộc diện kiểm tra chuyên ngành?
📌 Tra mã HS của hàng hóa và tra cứu tại Cổng VNSW hoặc văn bản của các Bộ chuyên ngành.
Có thể làm kiểm tra chuyên ngành sau khi thông quan không?
✅ Có. Tuy nhiên chỉ áp dụng với hàng hóa có rủi ro thấp, không ảnh hưởng đến sức khỏe hay an toàn.
Hàng không đạt kiểm tra chuyên ngành thì xử lý thế nào?
⛔ Bị yêu cầu tái xuất, tiêu hủy hoặc xử phạt hành chính theo mức độ vi phạm.
Có thể ủy quyền cho công ty dịch vụ làm kiểm tra chuyên ngành không?
✅ Được. Nên chọn các công ty uy tín, am hiểu pháp luật chuyên ngành.
Thời gian kiểm tra mất bao lâu?
⏱️ Thường từ 1 đến 10 ngày làm việc, tùy loại hàng và cơ quan chức năng.
Kết luận
Thủ tục hải quan đối với hàng hóa thuộc diện kiểm tra chuyên ngành là một phần quan trọng trong hoạt động xuất nhập khẩu, đòi hỏi doanh nghiệp phải hiểu rõ quy trình, chuẩn bị hồ sơ chính xác và cập nhật liên tục quy định của các cơ quan quản lý. Việc nắm rõ các bước sẽ giúp giảm thiểu rủi ro, tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật.
Liên hệ
“Chúng tôi không chỉ vận chuyển hàng hóa – chúng tôi đồng hành cùng sự tăng trưởng của doanh nghiệp bạn.”
📞 Hotline: 0589.44.6789
📧 Email: dieudo@vantaitrangia.vn
🌐 Website: www.vantaitrangia.vn
Hãy để chúng tôi giúp bạn chinh phục hành trình logistics dễ dàng hơn bao giờ hết. Vận chuyển container chưa bao giờ nhanh chóng, an toàn và tiết kiệm đến vậy.
👉 Đừng để đối thủ của bạn đi trước thêm một bước. Liên hệ ngay hôm nay!
