Tìm hiểu các giấy tờ cần chuẩn bị khi xuất khẩu để đảm bảo thông quan nhanh chóng, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả xuất khẩu hàng hóa.

Giới thiệu: Tại sao cần chuẩn bị giấy tờ khi xuất khẩu?
Trong hoạt động thương mại quốc tế, giấy tờ cần chuẩn bị khi xuất khẩu không chỉ là yêu cầu hành chính mà còn là chìa khóa để hàng hóa được thông quan, thanh toán và vận chuyển suôn sẻ. Việc thiếu sót bất kỳ chứng từ nào có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng như chậm trễ, phát sinh chi phí, hoặc bị từ chối nhập khẩu.
Vì vậy, nếu bạn là doanh nghiệp mới hoặc đang phát triển hoạt động xuất khẩu, việc hiểu rõ và chuẩn bị đầy đủ giấy tờ là điều tối quan trọng.
Bạn có thể tham khảo thêm tại: Cổng thông tin một cửa quốc gia – NSW
Danh sách 7 loại giấy tờ cần chuẩn bị khi xuất khẩu
Hợp đồng ngoại thương (Sales Contract)

Vai trò: Là văn bản thể hiện sự thỏa thuận giữa người mua và người bán về các điều khoản mua bán hàng hóa quốc tế.
Nội dung cơ bản gồm:
-
Tên, địa chỉ của người mua và người bán
-
Mô tả hàng hóa: tên hàng, số lượng, chủng loại, chất lượng
-
Giá cả, phương thức thanh toán
-
Điều kiện giao hàng (theo Incoterms)
-
Thời gian giao hàng
-
Điều khoản giải quyết tranh chấp
Lưu ý: Hợp đồng ngoại thương nên được ký kết bằng văn bản, có đầy đủ chữ ký và dấu pháp lý của hai bên nhằm đảm bảo tính pháp lý khi phát sinh tranh chấp.
Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice)

Vai trò: Là chứng từ thể hiện giá trị lô hàng dùng để khai báo hải quan, thanh toán và tính thuế.
Thông tin cần có:
-
Số hóa đơn, ngày phát hành
-
Thông tin người bán và người mua
-
Mô tả hàng hóa
-
Giá FOB/CIF/EXW…
-
Tổng trị giá hàng hóa
-
Điều kiện thanh toán và giao hàng
Lưu ý: Hóa đơn phải khớp với hợp đồng về giá cả, điều kiện giao hàng và thông tin hàng hóa.
Phiếu đóng gói (Packing List)
Vai trò: Là bảng liệt kê chi tiết cách thức đóng gói hàng hóa để giúp hãng tàu, hải quan và người nhận dễ dàng kiểm tra hàng.
Thông tin trong phiếu đóng gói:
-
Số kiện hàng, trọng lượng (gross/net)
-
Kích thước kiện hàng
-
Loại bao bì
-
Mô tả hàng trong từng kiện
-
Cách sắp xếp trong container (nếu có)
Lưu ý: Phiếu đóng gói không thể thiếu khi làm thủ tục hải quan và kiểm tra hàng hóa thực tế.
Vận đơn (Bill of Lading – B/L)
Vai trò: Là chứng từ vận tải do hãng tàu hoặc đơn vị vận chuyển phát hành, chứng minh quyền sở hữu lô hàng và là căn cứ để nhận hàng tại cảng đích.
Các loại vận đơn phổ biến:
-
Vận đơn gốc (Original B/L): Dùng để giao hàng
-
Vận đơn giao hàng nhanh (Telex Release): Dễ dàng hơn trong khâu nhận hàng
-
Vận đơn đường hàng không (Air Waybill): Dùng cho hàng xuất khẩu bằng đường hàng không
Lưu ý: Người xuất khẩu nên giữ bản gốc vận đơn cho đến khi nhận được thanh toán từ người mua (trong phương thức trả chậm L/C hoặc T/T trả sau).
Tờ khai hải quan xuất khẩu

Vai trò: Là chứng từ khai báo với cơ quan hải quan để được phép xuất khẩu hàng hóa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.
Quy trình khai báo:
-
Khai báo điện tử trên hệ thống VNACCS/VCIS
-
Gửi hồ sơ giấy (nếu cần)
-
Thực hiện kiểm tra thực tế hàng hóa (nếu bị phân luồng đỏ hoặc vàng)
-
Nhận xác nhận thông quan
Hồ sơ kèm theo gồm: Hợp đồng, Invoice, Packing List, vận đơn, giấy kiểm tra chuyên ngành (nếu có), C/O (nếu cần hưởng ưu đãi thuế).
Xem thêm: Tờ khai hải quan là gì? Cách khai chi tiết và chuẩn nhất.
Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (Certificate of Origin – C/O)

Vai trò: Là chứng từ chứng minh nguồn gốc hàng hóa nhằm hưởng ưu đãi thuế quan theo các hiệp định thương mại tự do.
Các loại C/O phổ biến:
-
Form A: Hàng xuất khẩu sang các nước phát triển
-
Form E: Xuất khẩu sang Trung Quốc
-
Form D: ASEAN nội khối
-
Form CPTPP, RCEP: Cho các nước trong các FTA mới
Lưu ý: Việc có C/O đúng form có thể giúp doanh nghiệp giảm thuế nhập khẩu từ 5-20%, tiết kiệm chi phí đáng kể.
Xem thêm: Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) là gì? Hướng dẫn xin các loại form phổ biến
Chứng từ kiểm tra chuyên ngành (nếu có)
Vai trò: Một số mặt hàng đặc biệt như thực phẩm, nông sản, thủy sản, hóa chất… cần có các chứng từ chuyên ngành kèm theo để đảm bảo đủ điều kiện xuất khẩu.
Một số loại giấy tờ gồm:
-
Giấy kiểm dịch thực vật/động vật
-
Giấy kiểm tra chất lượng hàng hóa
-
Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm
-
Giấy phép xuất khẩu (nếu thuộc danh mục hạn chế)
Lưu ý: Thiếu những chứng từ này sẽ bị từ chối thông quan hoặc trả hàng.
Lưu ý khi chuẩn bị giấy tờ xuất khẩu
-
Đối chiếu chéo các chứng từ để đảm bảo thống nhất về thông tin (số lượng, giá trị, mã HS, điều kiện giao hàng…).
-
Kiểm tra thời hạn hiệu lực của các giấy tờ như C/O, giấy kiểm định…
-
Sử dụng phần mềm khai hải quan đúng chuẩn và lưu trữ hồ sơ đầy đủ trong ít nhất 5 năm để phục vụ kiểm tra sau thông quan.
Câu hỏi thường gặp
Mất vận đơn gốc thì có lấy được hàng không?
Không. Nếu mất vận đơn gốc, doanh nghiệp cần xin phát hành bản sao vận đơn hoặc làm thủ tục bảo lãnh với ngân hàng và hãng tàu, có thể tốn thời gian và chi phí.
Có bắt buộc phải xin C/O không?
Không bắt buộc về mặt pháp lý, nhưng nếu nước nhập khẩu yêu cầu hoặc doanh nghiệp muốn được hưởng ưu đãi thuế thì cần có C/O phù hợp.
Giấy kiểm dịch thực vật lấy ở đâu?
Doanh nghiệp có thể xin tại các Chi cục Kiểm dịch thực vật thuộc Cục Bảo vệ thực vật – Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
Có thể khai báo hải quan trước khi hàng ra cảng không?
Có. Doanh nghiệp nên khai báo trước để rút ngắn thời gian chờ thông quan, tránh phát sinh phí lưu kho, lưu bãi.
Nếu thông tin trên Invoice và Packing List không khớp thì có bị xử phạt không?
Có. Hải quan có thể yêu cầu giải trình hoặc phạt hành chính nếu sai lệch ảnh hưởng đến việc xác định mã HS và thuế.
Kết luận
Việc chuẩn bị đầy đủ và chính xác các giấy tờ xuất khẩu là điều kiện tiên quyết để hàng hóa được thông quan suôn sẻ và hạn chế tối đa các rủi ro phát sinh. Với danh sách 7 loại giấy tờ quan trọng trên, doanh nghiệp có thể chủ động hơn trong quy trình xuất khẩu, đồng thời nâng cao uy tín với đối tác quốc tế.
Nếu bạn là người mới bắt đầu trong lĩnh vực xuất khẩu, hãy lưu lại bài viết này như một cẩm nang hữu ích và thường xuyên cập nhật các quy định mới từ cơ quan hải quan và các tổ chức chuyên ngành.
Liên hệ
“Chúng tôi không chỉ vận chuyển hàng hóa – chúng tôi đồng hành cùng sự tăng trưởng của doanh nghiệp bạn.”
📞 Hotline: 0589.44.6789
📧 Email: dieudo@vantaitrangia.vn
🌐 Website: www.vantaitrangia.vn
Hãy để chúng tôi giúp bạn chinh phục hành trình logistics dễ dàng hơn bao giờ hết. Vận chuyển container chưa bao giờ nhanh chóng, an toàn và tiết kiệm đến vậy.
👉 Đừng để đối thủ của bạn đi trước thêm một bước. Liên hệ ngay hôm nay!
