Tìm hiểu thủ tục hải quan là gì và quy trình 5 bước chi tiết giúp bạn dễ dàng khai báo và thông quan hàng hóa. Bài viết hướng dẫn đầy đủ từ hồ sơ đến các lưu ý thực tế cho người mới bắt đầu.

Thủ tục hải quan là gì?
Thủ tục hải quan là quy trình kiểm tra, khai báo, tính thuế và thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu, do cơ quan hải quan thực hiện. Đây là bước bắt buộc để hàng hóa có thể ra/vào lãnh thổ quốc gia một cách hợp pháp.
Theo Luật Hải quan Việt Nam 2014, thủ tục hải quan giúp:
-
Kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu
-
Bảo vệ quyền lợi kinh tế quốc gia
-
Thu thuế và quản lý thương mại
Các hình thức thực hiện thủ tục hải quan hiện nay
Thủ tục hải quan điện tử
Áp dụng phổ biến qua hệ thống VNACCS/VCIS, giúp doanh nghiệp khai báo nhanh chóng, thuận tiện và tiết kiệm chi phí.
Thủ tục hải quan truyền thống
Nộp hồ sơ giấy trực tiếp tại Chi cục Hải quan – ít sử dụng, chỉ áp dụng khi hệ thống gặp sự cố hoặc doanh nghiệp chưa đủ điều kiện khai điện tử.
Thủ tục hải quan tại chỗ
Dành cho doanh nghiệp khu chế xuất, khu công nghiệp hoặc chuyển nội bộ giữa các khu vực đặc thù, không qua cửa khẩu.
Tham khảo thêm: 🔗 Website chính thức Tổng cục Hải quan Việt Nam
🔗 Danh sách mã HS Code hàng hóa cập nhật mới nhất
5 bước thực hiện thủ tục hải quan chi tiết từ A-Z
Quy trình thủ tục hải quan
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ hải quan
Tài liệu cần có bao gồm:
-
Tờ khai hải quan (file in từ hệ thống VNACCS)
-
Invoice (hóa đơn thương mại)
-
Hợp đồng mua bán
-
Phiếu đóng gói (Packing List)
-
Vận đơn (Bill of Lading hoặc Airway Bill)
-
Giấy chứng nhận xuất xứ C/O (nếu có)
-
Giấy phép chuyên ngành (nếu áp dụng)
-
Chứng từ bảo hiểm, vận chuyển (nếu có)
Bước 2: Khai báo điện tử trên hệ thống VNACCS
Doanh nghiệp đăng nhập hệ thống và khai báo các thông tin:
-
Loại hình xuất/nhập khẩu
-
Mã HS Code
-
Giá trị, số lượng hàng
-
Thuế suất, loại thuế áp dụng
Hệ thống sẽ phân luồng:
| Loại luồng | Ý nghĩa | Xử lý |
|---|---|---|
| Xanh | Miễn kiểm tra | Thông quan ngay |
| Vàng | Kiểm tra hồ sơ | Cần sự phê duyệt của hải quan |
| Đỏ | Kiểm tra hồ sơ và hàng thực tế | Mất nhiều thời gian hơn |
Bước 3: Nộp thuế & lệ phí
Nộp qua Cổng thanh toán điện tử Hải quan hoặc ngân hàng liên kết. Hệ thống tự tính thuế dựa vào:
-
Mã HS code
-
Giá trị khai báo
-
Loại thuế áp dụng (thuế NK, GTGT, TTĐB…)
Bước 4: Kiểm tra thực tế hàng hóa (nếu luồng đỏ)
-
Kiểm tra tại cảng, kho ngoại quan hoặc địa điểm đăng ký
-
Có thể kiểm tra toàn phần hoặc chọn mẫu
Bước 5: Thông quan và lấy hàng
Sau khi đủ điều kiện, hệ thống xác nhận thông quan. Doanh nghiệp in tờ khai, lấy hàng ra khỏi cảng/kho và đưa vào sử dụng.
Xem thêm: Logistics xanh: Xu hướng bền vững cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu
Hồ sơ hải quan xuất khẩu – nhập khẩu (Tổng hợp)
| Loại hình | Chứng từ cơ bản |
|---|---|
| Xuất khẩu | Tờ khai điện tử, Invoice, Hợp đồng, Packing List, Vận đơn, C/O (nếu có) |
| Nhập khẩu | Tờ khai điện tử, Invoice, Hợp đồng, Packing List, Vận đơn, C/O, Giấy phép (nếu có) |
📌 Lưu ý: Một số hàng hóa cần bổ sung Giấy chứng nhận kiểm tra chất lượng, kiểm dịch, ATTP,… tùy theo mặt hàng và Bộ chuyên ngành quản lý.

Những lưu ý quan trọng để thông quan nhanh chóng
-
🔎 Xác định đúng mã HS Code → tránh sai thuế, phạt hành chính
-
📤 Đối chiếu thông tin trên chứng từ thật khớp → tránh bị phân luồng đỏ
-
📡 Theo dõi trạng thái tờ khai điện tử thường xuyên
-
🤝 Sử dụng dịch vụ khai thuê hải quan uy tín nếu chưa có kinh nghiệm
-
📝 Chuẩn bị giấy tờ kiểm tra chuyên ngành trước nếu hàng thuộc diện quản lý đặc biệt
Xem thêm: Những Sai Lầm Thường Gặp Khi Khai Báo Hải Quan Và Cách Khắc Phục Hiệu Quả
Một số câu hỏi thường gặp (FAQ)
Thủ tục hải quan có áp dụng cho hàng hóa mua bán nội địa không?
Không. Thủ tục hải quan chỉ áp dụng cho hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu hoặc quá cảnh qua biên giới quốc gia. Đối với hàng hóa lưu thông nội địa, không cần thực hiện thủ tục hải quan, trừ một số trường hợp đặc biệt như hàng hóa trong khu chế xuất hoặc chuyển giao giữa các khu công nghiệp có chính sách riêng.
Mỗi lần xuất nhập khẩu có cần làm thủ tục lại không?
Có. Mỗi lô hàng xuất khẩu hoặc nhập khẩu đều phải khai báo hải quan riêng và thực hiện đầy đủ các bước: chuẩn bị hồ sơ, khai báo điện tử, nộp thuế, kiểm tra (nếu có), thông quan. Hệ thống VNACCS sẽ cấp số tờ khai riêng cho từng lần giao dịch.
Sai sót trong khai báo hải quan có bị xử phạt không?
Có. Việc khai sai thông tin tờ khai như mã HS, trị giá, tên hàng, số lượng… có thể dẫn đến:
-
Bị truy thu thuế
-
Bị phạt vi phạm hành chính (từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng)
-
Bị phân luồng đỏ thường xuyên, kéo dài thời gian thông quan
Do đó, cần kiểm tra kỹ lưỡng hồ sơ trước khi nộp.
Hàng hóa xuất khẩu có phải nộp thuế không?
Thông thường, hàng xuất khẩu không phải nộp thuế xuất khẩu (thuế suất 0%), ngoại trừ một số mặt hàng đặc biệt như tài nguyên khoáng sản, gỗ, than đá, kim loại quý… Để chắc chắn, doanh nghiệp cần tra cứu biểu thuế và mã HS tương ứng cho từng mặt hàng.
Doanh nghiệp FDI có được tự khai hải quan hay phải thuê dịch vụ?
Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) hoàn toàn có thể tự khai báo hải quan, nếu:
-
Có nhân sự am hiểu nghiệp vụ xuất nhập khẩu
-
Đăng ký chữ ký số, có tài khoản trên hệ thống VNACCS
-
Được cấp mã số doanh nghiệp và mã loại hình phù hợp
Tuy nhiên, nếu chưa có kinh nghiệm, nên ủy thác cho công ty logistics hoặc dịch vụ khai thuê hải quan để tránh sai sót và tối ưu thời gian thông quan.
Kết luận: Hãy làm đúng ngay từ đầu
Việc nắm vững quy trình thủ tục hải quan sẽ giúp doanh nghiệp:
-
Rút ngắn thời gian giao nhận
-
Tránh vi phạm hành chính
-
Tối ưu chi phí logistics
-
Tăng hiệu quả vận hành xuất nhập khẩu
Liên hệ
“Chúng tôi không chỉ vận chuyển hàng hóa – chúng tôi đồng hành cùng sự tăng trưởng của doanh nghiệp bạn.”
📞 Hotline: 0589.44.6789
📧 Email: dieudo@vantaitrangia.vn
🌐 Website: www.vantaitrangia.vn
Hãy để chúng tôi giúp bạn chinh phục hành trình logistics dễ dàng hơn bao giờ hết. Vận chuyển container chưa bao giờ nhanh chóng, an toàn và tiết kiệm đến vậy.
👉 Đừng để đối thủ của bạn đi trước thêm một bước. Liên hệ ngay hôm nay!
